Đọc bài "Bài thơ đầu tay của Pushkin xuất hiện như thế nào?" thấy thích quá, tôi đọc thêm bài thơ "Tôi yêu em" của ông, thật tuyệt vời. Yêu phải như Puskin mới thật sự là yêu.

Anh đưa ra hai bản dịch Tôi yêu em của Puskin ...bản dịch nghĩa và bản dịch của Thúy Toàn thì em mới sự tài hoa của Thúy Toàn không những dịch rất sát nghĩa mà còn rất thơ nữa .Cảm ơn anh đã đưa bài thơ tình nổi tiếng này cho mọi người đọc lại .Em đã thuộc bài này từ thời là cô bé sinh viên năm thứ nhất anh Tạo ạ !
Và em thích nhất câu này :
"Tôi yêu em, yêu chân thành, đằm thắm,
Cầu cho em được người tình như tôi đã yêu em."

đúng như nhận xét của Q.Thắng :
"Yêu phải như Puskin mới thật sự là yêu"

Cảm ơn 2 bạn đã đọc và có lời nhận xét chí lý.
Hẹn gặp lại.

Nhân tiện bác SV giới thiệu lại bài thơ Я вас любил của A. Púkin, em cũng xin khuân về đây bài viết của Ngô Tự Lập trên VietNamNet và một vài ý kiến của các thành viên website NuocNga.net:

Dịch thuật Việt Nam thời @:
Thuý Toàn dịch chưa chuẩn bài thơ Я вас любил
13:38' 23/02/2006 (GMT+7)
(http://vietnamnet.vn/vanhoa/chuyende/2006/02/544303/

(VietNamNet) - Thủ pháp ngữ pháp đặc biệt nhất và hiệu quả nhất là ở hai câu cuối cùng, cũng là hai câu Thúy Toàn đã hiểu sai ý tác giả. Mặc dù "дай вам Бог" ở mệnh lệnh thức, nó thật ra không có ý nghĩa mệnh lệnh thức hay cầu khẩn.

Thi hào Puskin
"Tôi yêu Em" của Puskin chắc chắn là một trong những bài thơ dịch nổi tiếng nhất ở nước ta nói chung và của dịch giả Thuý Toàn nói riêng. Bản thân người viết những dòng này cũng thuộc lòng bài thơ từ tuổi học trò. Tuy nhiên, vì "Tôi yêu Em" không chỉ tồn tại trong sổ tay các bạn trẻ đang tuổi yêu đương mà còn được dạy trong trường phổ thông, tôi muốn góp ý với dịch giả về một vài chỗ chưa chính xác và nhất là một số khía cạnh độc đáo của nó mà có lẽ do thiếu thông tin nên ông đã bỏ qua. Nguyên bản tiếng Nga của bài thơ như sau:

Я вас любил

Александр Сергеевич Пушкин

Я вас любил: любовь еще, быть может,
В душе моей угасла не совсем;
Но пусть она вас больше не тревожит;
Я не хочу печалить вас ничем.
Я вас любил безмолвно, безнадежно,
То робостью, то ревностью томим;
Я вас любил так искренно, так нежно,
Как дай вам Бог любимой быть другим.

Dịch nghĩa:

Tôi yêu Em: tình yêu, có lẽ,
Trong lòng tôi vẫn chưa tắt hẳn;
Nhưng thôi, chớ để nó quấy rầy Em thêm nữa.
Tôi không muốn làm em buồn vì bất cứ điều gì.
Tôi yêu Em lặng thầm, vô vọng,
Bị giày vò khi vì rụt rè, khi bởi ghen tuông.
Tôi yêu em chân thành đến mức, nâng niu đến mức,
Lạy Trời mà Em lại được ai khác yêu như vậy.

Còn đây là bản dịch của Thúy Toàn:

TÔI YÊU EM
Alexander Sergeyevich Pushkin

Tôi yêu em: đến nay chừng có thể
Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai
Nhưng không để em bận lòng thêm nữa
Hay hồn em phải gợn bóng u hoài

Tôi yêu em âm thầm, không hy vọng
Lúc rụt rè, khi hậm hực lòng ghen
Tôi yêu em, yêu chân thành, đằm thắm
Cầu em được người tình như tôi đã yêu em

(Thúy Toàn dịch)

(Tiếp bài của Ngô Tự Lập)

1. Một nhược điểm dễ nhận thấy trong câu đầu tiên của bản tiếng Việt là cụm từ "chừng có thể" không được Việt lắm, vì thế nó không trung thành với ngôn từ trong sáng của nguyên bản. Theo tôi, tốt nhất là ta cứ dịch một cách giản dị, sát nghĩa thành:

Tôi yêu em: tình yêu, có lẽ,

Tuy nhiên, đó chỉ là tiểu tiết. Quan trọng hơn là Thúy Toàn đã thay lối biểu đạt ngập ngừng đầy kịch tính của Puskin bằng một câu văn trôi chảy. Nhưng ngay cả điều này có lẽ cũng có thể chấp nhận được trong chừng mực nào đó nếu như nó không liên quan đến những đặc điểm quan trọng hơn mà tôi sẽ bàn dưới đây.

2. Một nét độc đáo của bài thơ nằm ở chỗ nó hoàn toàn không hề có một hình ảnh nào. "Ngọn lửa tình" là hình ảnh Thúy Toàn thêm vào, có lẽ do gợi ý của động từ "tắt" (угасла). Nhưng từ "tắt" ở đây chỉ đơn thuần có ý nghĩa là chấm dứt hẳn, kết thúc hoàn toàn, như khi ta nói "ngày đã tắt", "chiến tranh đã tắt hẳn" hay "hy vọng cuối cùng đã tắt". Chính nét độc đáo này đã gây nên những cuộc tranh cãi thú vị giữa những người theo quan điểm truyền thống (cho rằng "thơ là tư duy bằng hình tượng", rằng một bài thơ hay phải có hình ảnh độc đáo), với những nhà Hình thức chủ nghĩa (chủ trương "Nghệ thuật như là thủ pháp" - tên tiểu luận có tính cách mạng của Shklovsky đã được dịch ra tiếng Việt).

3. Một nét độc đáo khác của bài thơ là sự "nghèo nàn" về ngôn ngữ. Và điều này cũng lại trái ngược với quan niệm truyền thống cho rằng một bài thơ hay phải có ngôn từ phong phú, trau chuốt, hay độc đáo. Ngoài từ duy nhất ít mang nghĩa ít nhiều bóng bẩy là từ "tắt" chỉ sự kết thúc hoàn toàn đã nói ở trên, tất cả các từ trong bài đều được dùng với nghĩa trực tiếp, giản dị nhất. Roman Jakobson, trong bài Thơ của Ngữ pháp và Ngữ pháp của Thơ [i], chỉ ra rằng bài thơ chỉ có 47 từ nhưng có tới 14 đại từ, 10 động từ, và chỉ có 5 danh từ, đều là danh từ trừu tượng. Cái hay của bài thơ, vì thế, chủ yếu nằm ở các thủ pháp ngữ pháp đặc biệt, trong đó có cách ngắt câu ngập ngừng tôi đã nói ở trên.

· Ngô Tự Lập

(Phần cảm nhận chỉ cho post một đoạn ngắn nên cứ phải cắt ra nhiều khúc, bất tiện quá)
___________

4. Nhưng thủ pháp ngữ pháp đặc biệt nhất và hiệu quả nhất là ở hai câu cuối cùng, cũng là hai câu Thúy Toàn đã hiểu sai ý tác giả. Mặc dù "дай вам Бог" ở mệnh lệnh thức, nó thật ra không có ý nghĩa mệnh lệnh thức hay cầu khẩn. Thật đáng kinh ngạc, Puskin sử dụng nó làm vế thứ hai của một cấu trúc so sánh "так...как..." Nghĩa thực của câu cuối cùng không phải là một thái độ cao thượng: "Cầu em được người tình như tôi đã yêu em" như trong bản dịch của Thúy Toàn, mà là "Có lạy Trời em [mới lại] được ai khác yêu chân thành, nâng niu đến thế". Lối nói này cũng tương tự khi người Việt nói: "Có trời mà biết được!" để nói rằng "Chẳng ai biết được đâu!"

Tóm lại, Puskin muốn nói: "Tôi là người yêu Em nhất", hoặc "Chẳng bao giờ có ai yêu Em được như tôi nữa đâu!"

5. Một khó khăn khi dịch bài thơ là làm thế nào để chuyển tải ý nghĩa của lối dùng kính ngữ (вас) sang tiếng Việt. Tôi cho rằng Thúy Toàn đã đúng khi cho tác giả xưng "Tôi" chứ không phải là "anh". Tuy nhiên, với từ "em", tôi đề nghị dùng cách viết hoa. Đây chính là cách dùng kính ngữ của người Italia: khi "lei" viết thường, nó được hiểu là ngôi thứ ba giống cái số ít (cô ta, bà ta...), còn khi viết hoa, "Lei", nó được hiểu là ngôi thứ hai, tương tự như "bac" trong tiếng Nga. (Trong bản dịch nghĩa ở trên tôi đã dùng cách viết hoa này).

6. Cuối cùng, viết những dòng này, với tư cách độc giả, tôi muốn tỏ lòng biết ơn đến dịch giả Thuý Toàn, người đã cho tôi biết Puskin trước khi tôi biết tiếng Nga. Bất kỳ bản dịch nào cũng cần phải sữa chữa nhiều lần. Tôi không có ý định đưa ra bản dịch của mình, vì Thúy Toàn xứng đáng là người tự chỉnh trang lại bản dịch. Vả lại, tôi nghĩ, giả sử có định dịch lại, chắc tôi cũng sẽ phải ghi tên Thúy Toàn là đồng dịch giả. Bản dịch của ông từ lâu đã là một phần ký ức trong tôi.

Ngô Tự Lập

Lưu Hải Hà nhận xét:

Một vài ý kiến của em:

Thứ nhất là câu
Я вас любил так искренно, так нежно,

mà bác Ngô Tự Lập dịch nghĩa là:
Tôi yêu em chân thành đến mức, nâng niu đến mức,

thì em không phục lắm - sao không dịch đơn giản hơn là
Tôi yêu em chân thành đến mức, dịu dàng đến mức
đây là dịch nghĩa, chứ đâu phải dịch thơ!
________________

Nguyên Hùng nhận xét:

Thực ra, trên kia là Ngô Tự Lập chỉ dịch nghĩa.
Nhưng dịch nghĩa mà dịch
"Tôi yêu em chân thành đến mức, nâng niu đến mức" thì nghe chối bỏ bu. Vừa không sát nguyên bản, lại vừa vô nghĩa. Đến mức là đến mức nào? Đến mức lạy trời...? Mà trong tiếng Việt làm gì có kiểu nói "Lạy Trời mà Em lại được ai khác yêu như vậy"?
Câu thơ
Я вас любил так искренно, так нежно
chỉ đơn giản là "Tôi yêu em chân thành đến nhường nào, trìu mến đến nhường nào" !
_________________

Bản dịch của Phantit (tức Phan Chí Thắng)

Tôi đã yêu em

Tôi đã yêu em: tình yêu trong tôi
Có thể chưa hoàn toàn tắt ngấm
Thôi, chẳng để nó làm em xao động
Tôi không muốn em buồn bất cứ vì sao

Tôi đã yêu em âm thầm, không dám ước ao
Mệt mỏi nhiều bởi rụt rè và hờn dận
Tôi đã yêu em thật chân thành đằm thắm
Nên mong rồi em lại được người yêu

Kính anh NH,anh SV và các anh,
Thôi thì Em là ”Ты” hay ” Вас”
Anh có xưng là ” Я” hay “ Мы”
Anh vẫn muốn nói rằng: Anh yêu em nhất
Để bảo em : duy nhất chỉ yêu anh ?

Vũ Thanh Hoa tạm trú tại nhà anh Nguyên Hùng

Bản dịch của Phan Chí Thắng cũng hay đấy .Thế NH có dịch bài này không ? Nếu dịch thì post cho em nhận xét luôn nhé !
Đúng là đụng vào "điểm yếu" của NH rồi ?

Có lẽ bác nên thiết đặt lại thông số hiển thị cảm nhận theo thứ tự "Cũ trước mới sau" để dễ theo dõi các cảm nhận theo thứ tự trước sau.

Bài này đã có khá nhiều bản dịch rồi nên NH không dám múa rìu (cùn) nữa. Nhưng có thể nhận xét rằng, bài dịch của Thúy Toàn chỉ có ý nghĩa là bản dịch ra tiếng Việt sớm nhất mà chúng ta được biết và lỡ thích. Nhưng hai câu đầu mà TT dịch là "Tôi yêu em đến nay chừng có thể/Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai", có lẽ không phải là chuẩn lắm. "Tôi yêu em đến nay chừng có thể" khác với "Я вас любил: любовь еще, быть может"!
Nếu được chọn, NH chọn bản dịch của Phan Chí Thắng, dù ở bản dịch này thì cầu cuối chưa được thoát ý lắm.

Nhân tiện, xin post thêm vài bản dịch khác:

Я вac любил - Tôi đã yêu em

Yêu nàng một thủa nàng ơi
Tiếng lòng chưa tắt trong tôi - yêu nàng....
Vô duyên, mỏng phận - tôi đành,
Nguyện không làm tội làm tình nàng đâu.
Âm thầm vô vọng bấy lâu,
Rụt rè đã khổ lại đau ghen hờn,
Tôi yêu, êm dịu, tận lòng
Cầu mong nàng được tấm chồng như tôi....

Bản dịch của NGUYỄN ĐỨC QUYẾT
- hiện là truởng khoa Nga trường ĐHSP TPHCM-
( dịch năm 1977, khi còn là sinh viên, trong ban biên tập tờ Krulinly,
khoa Nga, ĐHSPNN Hà Nội)

Tôi đã yêu em tình yêu có lẽ
Mãi vẫn còn chưa tắt trong tim,
Nhưng chẳng muốn em buồn thoáng nhẹ
Mong tình tôi đừng bận mãi lòng em.

Tôi đã yêu em âm thầm tuyệt vọng
Lúc ngượng ngùng khi ghen tức buồn đau
Tôi đã yêu em thiêt tha chân thành và cầu mong hi vọng
Người yêu em cũng thế mai sau.

Bản dịch của HOÀNG SỸ BỐI - giảng viên khoa Nga, ĐHSP TPHCM –

Tôi đã chuyển thông số Góp ý về Cuc trước, mới sau theo ý bạn, cho tiện đọc những Góp ý dài phải cắt ra nhiều đoạn.
Những văn bản do NH cung cấp rất thú vị. Nên chăng, các bạn có thể gửi bản dịch của bạn (Ai không biết tiếng Nga thì chuyển thành thơ từ bản dịch nghĩa theo cảm nhận riêng. Và chúng ta sẽ lựa chọn sau? NH nên lưu ý ý kiến của PP.

Cám ơn bác đã chiều ý em.
Em sẽ lưu ý ý kiến của bác và PP.

1. Đến hôm nay mà có người lại khen thơ Puskin... hay thì lạ quá.

2. Theo em, bản dịch của Thúy Toàn là vô địch (có lẽ vì nó quá phổ biến và thường trực trong trái tim của nhiều người).

@HTGiáp:
Xin phép được "phản biện" ý kiến của anh:

1. Một tác phẩm nghệ thuật có giá trị thì sau nhiều thế kỷ vẫn được khen là đẹp là hay; nếu không được như thế mới là lạ! Ngay cả với một người dù đã xem, đã đọc tác phẩm ấy nhiều lần thì cái sự khen được lặp đi lặp lại của anh ta cũng là lẽ tự nhiên, huống hồ, dù A. Puskin có nổi tiếng đến mấy, thì hiện vẫn có vô khối độc giả chưa từng được đọc, hoặc mới được đọc thơ ông lần đầu.

2. Nếu một bản dịch được coi là vô địch (ở đây chỉ nói đến giá trị nghệ thuật) vì nó "quá phổ biến và thường trực trong trái tim nhiều người" thì quả thực, cách nhìn nhận của anh chưa thực sự khoa học, vì thực ra nó mang nặng cảm tính, hay chính xác hơn, theo...số đông.

Thân mến.

Đến hôm nay mà có người lại khen thơ Puskin... hay thì lạ quá.
__________

Theo tôi nghĩ: việc bác Văn Chương đưa những bài thơ tình nổi tiếng để mọi người có dịp xem lại là một việc làm bổ ích . Thú vị hơn khi được đọc lại nguyên bản và những bản dịch của nhiều người khác ...thông qua đó mình sẽ hiểu được sự tài hoa của các dịch giả .

Hơn nữa với thế hệ trẻ việc giới thiệu nhà thơ Nga Puskin là cần thiết ...Puskin không xa lạ với thế hệ chúng tôi nhưng tôi biết Thế hệ trẻ bây giờ có khi còn không biết Puskin là ai chứ đừng nói đến những bài thơ tình bất hủ của ông .

@ Văn Chương !
Cảm ơn Văn Chương đã cho em cơ hội được đọc lại Puskin ...

Đồng ý với ý kiến của PP. Theo tôi thơ tình Puskin luôn mới dù với thế hệ nào. Càng thú vị hơn khi có điều kiện hiểu sâu về tác phẩm của ông,hoàn cảnh sáng tác và những cảm nhận về tác phẩm đó qua các dịch giả nhiều thế hệ.

"Theo tôi nghĩ: việc bác Văn Chương đưa những bài thơ tình nổi tiếng để mọi người có dịp xem lại là một việc làm bổ ích".

Ý kiến của PP rất đúng với chủ trương của HNVC. Vì HNVC phải có sự lựa chọn, khác với nhưng web khác.

Vừa rồi thấy một Website bê nguyên chùm thơ của một tác giả do HNVC lựa chọn (đã đăng trên HNVC), nhưng họ ký tên của họ, như là họ đã "chọn" trong cả tập thơ của tác giả ấy. Nếu thế thì làm báo kể cũng dễ ợt.
Cảm ơn PP

Cảm ơn Nguyên Hùng đã copy bản dịch của tôi giới thiệu sang đây. Tôi nghĩ rằng Thuý Toàn là người đầu tiên dịch "Tôi yêu em", nêm bản dịch của ông đã chiếm một "thị phần" to lớn trong lòng người đọc.
Tuy nhiên về mặt dịch thuật, chúng ta có quyền và nên tham góp ý kiến để bạn đọc hiểu đầy đủ hơn về bài thơ nổi tiếng của Pushkin.
Người ta nói: "Dịch là giết" kể cũng không sai!
PCT

Cảm ơn bản dịch của anh Phan Chí Thắng !
@ Nguyên Hùng ơi! Dịch bài thơ này theo ý anh đi nhé .Em tin là một vườn hoa đẹp bởi vì vườn hoa ấy có nhiều bông hoa khoe sắc tỏa hương .

Đấy chỉ là ý kiến riêng của cá nhân tôi. Cảm ơn các anh chị đã "phản biện".
Có thể các anh chị cho là bản dịch khác hay hơn, nghệ thuật hơn nhưng với tôi, bản dịch của Thúy Toàn vẫn là vô địch.
Tôi nghĩ, cảm thụ nghệ thuật, mà cụ thể ở đây là một bài thơ, suy cho cùng thì đều xuất phát từ cảm tính. Nếu đem thơ mà phân tích qua lăng kính khoa học thì liệu có còn thơ không?
Còn ý kiến cho rằng: "Thế hệ trẻ bây giờ có khi còn không biết Puskin là ai chứ đừng nói đến những bài thơ tình bất hủ của ông" thì quá chủ quan. Và đây mới là vấn đề cần "phản biện".

Việc một bài thơ, một bản dịch được đánh giá khác nhau, thậm chí trái ngược nhau, thật ra chẳng có gì đáng nói. Vì vậy, nếu ngay từ đầu anh HTGiáp nói ngắn gọn rằng, theo anh, bản dịch của Thúy Toàn (bài Я вас любил) là vô dịch, thì chẳng ai bàn cãi làm gì. Đằng này, anh cho rằng "bản dịch của Thúy Toàn là vô địch (có lẽ vì nó quá phổ biến và thường trực trong trái tim của nhiều người", thế thì đó không phải là cảm nhận của riêng anh. Tính khoa học hay không là ở chỗ này, chứ ở đây không ai yêu cầu phải dùng lăng kính khoa học để cảm thụ thơ.

Nhưng điều đáng 'phản biện' ở đây chính là ý kiến của anh "Đến hôm nay mà có người lại khen thơ Puskin... hay thì lạ quá". Tôi chưa nói tới hàm ý mỉa mai của anh dành cho người khen thơ Puskin trong topic này, mà chỉ muốn nói một điều hơi lạ là, tại sao anh lại nghĩ thế nhỉ?

Riêng chuyện thế hệ trẻ bây giờ nhiều người không biết tới thơ Puskin, đó là một thực tế. Một trong các nguyên nhân là thơ Nga nói riêng và văn học Nga nói chung đã nhiều năm nay ít được tái bản, ít được phổ biến ở nước ta (nếu so với các nền văn học khác, có thể nói là rất khiêm tốn).

Thân mến.

- "Có lẽ vì nó quá phổ biến và thường trực trong trái tim của nhiều người" - cũng là cảm nhận của riêng em đấy chứ. Lẽ ra, em không viết thêm cái đoạn cảm nhận riêng mù mờ này vào thì không rắc rối.
- Em nói "lạ" không phải với hàm ý mỉa mai, mà là sự ngạc nhiên. Cũng có thể do lỗi diễn đạt không được rõ ràng nên gây hiểu nhầm. Nhưng tại sao em lại không có quyền nghĩ như vậy nhỉ?
- Cảm ơn bác đã quan tâm đến comment của em và phân tích thấu đáo.
Trân trọng

Hi hi...
Một bài thơ tình của Puskin mà thu hút được ý kiến trao đổi của các bạn thật là sôi nổi. Người đáng vui nhất là dịch giả Thúy Toàn, vì ông là người chuyển tải đầu tiên bài thơ này đến đọc giả VN, và gây được ấn tượng tốt. Có lẽ đây là bài dịch hay nhất của Thúy Toàn từ thơ Puskin.
Thúy Toàn học bên Liên Xô từ hồi còn nhỏ. Vốn tiếng Nga cũng khá thạo. Nhưng vấn đề dịch thơ lại còn ở ngoài cả ngoại ngữ. Đấy là sự cảm nhận và khả năng chuyển ngữ của người dịch. Tuy có chỗ chưa thật sát với nguyên bản và có chỗ diễn đạt chưa thật hay, nhưng tinh thần bài thơ thì TT truyền đạt được. Đặc biệt là câu cuối, nó gói gọn cái ý của Puskin mà người VN đọc dễ hiểu: "Cầu cho em được người tình như tôi đã yêu em". Nó trọn hơn và đầy đặn hơn câu: "Người yêu em cũng thế mai sau". Cái từ "cũng thế" nghe nó thế thế nào nào...
Tôi vẫn hy vọng có một bản dịch hoàn mỹ hơn. Dịch là diệt, nhưng dịch cũng có nghĩa là hóa kiếp. Một kiếp sống khác ví dụ như hồn người trong cát bụi, kể cũng thiêng lắm thay.
Bạn hãy thử hóa kiếp cho những con chữ Nga xem sao? Tôi nghĩ là được. Tất nhiên là được với ai đó thì do trời chọn.
Chỉ có chung một tình yêu thơ ca, mới có những trao đổi sâu sắc như vậy, bạn à.

Nghe bác Tạo kêu gọi dịch tiếp bài thơ Tôi yêu em của Puskin, tôi dịch theo mấy bản dịch nghĩa khác nhau ấy có được không?
Tôi sẽ dịch rồi nhờ các bác xem chỉ bảo cho.

Em tin là anh Q Thắng dịch sẽ ...không đến nỗi nào .Dịch đi anh nhé ! Em chờ những bản dịch của anh !

Tôi thử "phỏng dịch" bài thơ TÔI YÊU EM của Puskin, gọi là "múa rìu" một tí, nhờ các bạn phán cho mấy nhời nhé. Tôi dich là vì tôi rất thích bài thơ này, nó giống mối tình đầu cay đắng của tôi.

A. Puskin
TÔI YÊU EM
*
Tôi yêu em chẳng thể nào nguôi được
Chôn đáy lòng tình không tắt em ơi
Nhưng không muốn phiền lòng em thêm nữa
Không muốn em buồn vì một chút tình tôi

Tôi yêu em âm thầm không hy vọng
Luôn giày vò trong nhút nhát, hờn ghen
Tôi yêu em chân thành, trìu mến vậy
Cầu người yêu em như tôi đã yêu em.

Q.Thắng phỏng dịch

Nếu được nhận xét, em xin mạo muội có ý kiến thế này:
- Câu đầu của anh QT dịch cũng chưa ngon, nếu không muốn nói là hơi thiếu…Việt hóa. Người ta chỉ nói nội nhớ không nguôi, nỗi đau không nguôi, chứ ai nói yêu không nguôi?
- Câu “Я не хочу печалить вас ничем” được dịch là “Không muốn em buồn vì một chút tình tôi” cũng chưa thoát lắm. Nguyên bản nói rằng “tôi không muốn làm em buồn vì bất cứ điều gì”, nhưng ở đây anh QT đã thu hẹp lại “vì một chút tình tôi” cũng làm cho câu thơ bị nhẹ cân đi chút ít;
- Câu cuối anh QT diễn đạt dễ bị hiểu lầm; nguyên bản là “cầu cho em kiếm được người yêu như tôi”.

Cảm ơn anh NH đã có những đối chiếu sít sao. Câu cuối tôi nghĩ đổi lại thế này sát hơn:
Cầu em yêu người như tôi đã yêu em.

Câu kết có ý vơ vào mình: nếu không ai bằng tôi thì em hãy yêu tôi nhé. Cái hay nằm ở cái ý chìm này.

Câu đầu tôi nghĩ người Việt vẫn hiểu đúng ý, vì ngôn ngữ ta khá mập mờ: yêu vừa động từ cũng vừa là trạng từ. Vả lại "phỏng dịch" nên cũng có thể dịch thoát như thế được.

Vấn đề Việt hóa thì theo tôi, dịch thơ nước ngoài mà biến nó thành Việt Nam tất cả tức là làm mất đi cái vẻ Tây của nó. Ví dụ Aliosa mà dịch thành Tí cưng thì hỏng.

Như đã nói là tôi phỏng dịch muốn có thêm một cách chuyển tiếp bài thơ, mong các bạn cho thêm góp ý để sửa chữa tốt hơn.

Một lần nữa cám ơn anh nguyenhung.

NH đồng ý với anh.
Xin lỗi, hình như anh là Q. Thắng, khác với anh Nguyễn Quyết Thắng chủ nhân blog "Cúi xuống bầu trời"?

Quả thật tôi trùng tên với nhà thơ chủ nhân "Cúi xuống bầu trời" (cả họ lẫn tên lót), nên mới ký tên góp ý là Q.Thắng. Tôi chỉ thích thơ chứ không làm thơ. Tôi phỏng dịch bài thơ của Puskin là vì thích nghe theo lời kêu gọi của các bác.

Nếu không nói rõ thì chắc còn nhiều người bị nhầm.
Cảm ơn bác NH.

Cám ơn anh đã trả lời.
Thực ra, ngay từ đầu NH cũng đoán là không phải, vì anh CXBT luôn ký tên NQT gồm đầy đủ ba chữ (chả thế khi đăng ký nick cho vnweblogs anh ấy yêu cầu cứ phải là nguyenquyethang). Nhưng do có người "xui" nên NH lại tưởng là người quen thật. Nhưng điều đó thì có quan trọng gì đâu, phải không nhỉ?
Hy vọng được đọc các bản dịch khác của anh Q.Thắng.

Thưa Quí vị!
Tôi xin cung cấp một cách dịch nghĩa (nghe thì ngô nghê nhưng bám sát từ, và ý) như sau:

Anh (đã từng) yêu em (lưu ý: любил là động từ thời quá khứ, thể chưa hoàn thành, có nghĩa là hành động (ở đây là “yêu”) còn chưa chấm dứt, vẫn còn kéo dài đến hiện tại; vì vậy mà): tình yêu còn có thể,
Trong lòng anh (đã) tắt chưa hoàn toàn;
Nhưng hãy để cho nó không quấy phiền em nữa;
Anh không muốn làm em buồn bởi bất cứ cái gì.

Anh đã yêu em âm thầm, không hy vọng,
Bị giày vò khi bởi sự rụt rè, khi bởi sự hờn ghen;
Anh đã yêu em chân thành, dịu dàng như thể
May ra em được (một) người khác yêu như thế.

Tôi nghĩ, đây là môt bài thơ không dịch được (với đầy đủ ý và cái vi tế hay ho của nó).
Thúy Toàn thời đó đã giỏi, có thể Thúy Toàn hiểu nhiều hơn những gì thể hiện trong bản dịch, nhưng Thúy Toàn đã bất lực.
Ngô Tự Lập có thể nhìn (thêm) ra vài ý, nhưng cũng ngồi đó mà bất lực.
Thời Puskin khác thời ta. Tiếng Nga khác tiếng Việt.

Có ai, thời Việt ta, vượt được sự bất lực đó của DỊCH THƠ? Đó là điều mong chờ.
Tôi đang có một số bản dịch khác bài thơ này, rồi sẽ xin đưa lên hầu quí vị. Để chứng minh cho sự bất lực đó!

ĐLDT.

NGHE DLDT NOI CO MOT SO BAN DICH BAI THO NAY, TOI DANG CHO XEM DAY. SAO DLDT KHONG DU LEN ĐI? CÁM ƠN.

Đây là 1 bản dịch, cua TẠ PHƯƠNG:

Yêu em - giờ vẫn đinh ninh
Lòng anh chưa hẳn dứt tình đâu em
Nhưng thoi, trả lại bình yên
Cất cho em gánh ưu phiền nặng vai...

Yêu em vô vọng tháng ngày
Khi hờn ghen, lúc ngất ngây, buồn phiền;
Anh yêu say đắm, dịu êm,
Cầu người em chọn yêu em thực lòng!

DLDT chép.

Đây là bản dịch thứ 2, của HUYỀN ANH:

Anh đã yêu em... ngọn lửa tình
Đến nay chưa hẳn tắt trong tim,
Nhưng thôi, chẳng bận lòng em nữa,
Anh gói tình anh vào lặng im!

Anh đã yêu, tuyệt vọng, tái tê,
Day dứt ghen tuông với rụt rè.
Cầu chúa ban em tình yêu mới
Như tình anh trân trọng, say mê.

Vẫn DLDT chép.

Và đây bản dịch thứ 3, của THÙY CHI - ĐẶNG HIỂN

Một thời tôi đã yêu em
Lửa yêu có lẽ trong tim còn nồng,
Nhưng không muốn bận lòng em nữa
Để hồn em gợn khổ, sầu vương.

Tôi yêu vô vọng, âm thầm
Khi run nỗi sợ, khi bừng lửa ghen,
Chân thành tha thiết yêu em,
Cầu cho em đẹp tình duyên với người.

DLDT chép hầu mấy bài có sẵn trong tay chứ trong tiếng Việt còn tồn tại nhiều bản dịch lắm. Nhưng như vậy đã đủ thấy...sự bất lực của DỊCH THƠ chưa, xin Quí vị phán xét...

TOI DOC 3 BAN DICH MA DLDT CUNG CAP, THAY MOI NGUOI DICH MOI VE, NHUNG CHI DICH DUOC PHAN NAO TINH THAN BAI THO THOI. CAU CUOI CUNG LA CAU HAY NHAT, QUAN TRONG NHAT, THI TAT CA DUE DICH SAI. CAU CUOI CO 2 NGHIA:
1/CAU EM CHON DUOC NGUOI NHU TOI.
2/CAU CHO EM HAY CHON TOI.

Thì đã nói là BẤT LỰC mà.
Còn câu cuối thì khác ý anh hiểu và phức tạp hơn rất nhiều. Tạm (có thể) diễn giải là: Anh đã yêu em chân thành, dịu dàng đến cái mức là cầu mong (hoặc may ra)em được ai (khác) yêu đến như thế. Nghĩa là, anh đã yêu nhất rồi, ở dỉnh cao rồi, nhưng vì em không yêu anh nên anh không muốn/dám làm phiền em nữa, và anh vừa cao thượng mong em có được người yêu thật say mê như thế, vừa ngạo nghễ thách có ai yêu em dược như anh đấy. Ít ra là như thế. Có thể Puskin đang mỉn cười nói: Thơ tao như thế đó, cầu mong chúng mày có (viết hoặc dịch) được như thế, nhưng cũng đố chúng mày đấy, yêu và thơ của tao là nhất đấy!

Tôi là giảng viên Văn học Nga của khoa Ngôn ngữ- Văn hóa Nga,Đại học ngoại ngữ - ĐHQG Hà Nội, cũng là người hâm mộ Puskin và từng dịch thơ ông. Rất thú vị khi đọc các ý kiến về bài thơ của Puskin và các bản dịch bài thơ đó.Nếu các bạn quan tâm, có thể đọc thêm một số bản dịch trong tuyển tập Puskin của nhà xuất bản văn hoc in năm 1999- năm kỉ niệm 200 năm ngày sinh của thi sĩ, trong đó có bản dịch của dịch giả Tạ Phương là người đã ẵm giải nhất trong cuộc thi dịch thơ Puskin do HỘI ĐỒNG DỊCH THUẬT kết hợp với mấy tổ chức khác khởi xướng trong năm kỉ niệm đó.Bài thơ này nằm trong chương trình học của chúng tôi,các bạn có thể liên hệ với SV của chúng tôi và các bạn ấy sẽ cung cấp không chỉ các bản dịch( nhiều vô kể) mà còn cả bản thu âm đọc bài thơ của các nghệ sĩ Nga nữa.

Các bạn hãy xem bài này và cho biết ý kiến.
http://my.opera.com/dhaiphong/blog/ve-bai-tho-toi-yeu-em-cua-puskin
Theo tôi, tác giả cần phải xem ý kiến của các bạn.

Bài viết cua ĐHP về Puskin là viết cho chương trình giảng văn phổ thông, nên ít có suy nghĩ mới và lạ. Nhưng cũng có một ý được khi bàn về câu kết bài thơ Tôi yêu em: Theo tôi, câu thơ không có “ý vị mỉa mai” như nhà nghiên cứu R.Iacôpxơn khẳng định [4, 489], có chăng chỉ là đau xót vì “sự trớ trêu của số phận” (“ирония судьбы”) mà thôi.

"Я вас любил" câu này thì đưa vào thơ nhằm biểu đạt để nâng giá trị của em lên mức trân trọng hơn (có thể xem như thần thánh hoá). Đại từ nguyên thể của "вас" ở cách 1 là "вы".
thực tế thì các bạn trẻ Nga bây giờ chỉ tỏ tình "я люблю тебе" tức là vẫn "anh yêu em" nhưng ở đây coi em ngang mức một người bạn. Đại từ nguyên thể của "тебе" ở cách 1 là "ты".
Nói cái này để bạn nào sang Nga mà lỡ "kết" cô nào thì tuỳ cơ mà ứng biến nghe. Mình cũng đã vấp 1 lần nên có kinh nghiệm (hehe).
thật đúng là tiếng Nga nó hay phải không các bạn, chỉ một ý tỏ tình mà biểu đạt bằng nhiều cách khác nhau với đủ sắc thái.

"я люблю тебе" là sai, phải viết "я люблю тебя".

à
nhầm, cứ đọc quen mồm rồi đánh trật
cám ơn anh PCT nhé! nhưng mà ngôn ngữ nói thì đọc giống nhau nên "hổng có sao đâu" phải khôgn anh!
thôi cứ coi cái sai này là dụng ý nghệ thuật
hehê

Tôi không biết tiếng Nga nhiều lắm, đúng ra là không biết, tôi nghĩ thế, nhưng không sao. Có khối người không biết vẫn dịch đấy thôi. Tôi xin góp tí cho vui, dù muộn màng.
Về bài thơ này của Puskin, tôi nhờ các bản dịch của người khác mà hiểu, nhưng chưa thấy khoái lắm. Liệu Puskin có cách bày tỏ nào khác với "người tình vô vọng" không nhỉ? Tôi thấy có một cách tiếp cận bài thơ này, và tôi diễn ra đây (chứ không phải dịch - chữ dịch để cho người biết thông thạo 2 thứ tiếng nói).

Có lẽ đến giờ tôi vẫn yêu em đấy
Một mối tình đâu dễ chóng nhạt phai
Nhưng tôi thấy hình như em không thích
Buồn bực, đôi khi cáu giận lộ ra ngoài.

Tôi giữ mãi cho mình niềm vô vọng
Có gì đâu mà đi ghen với người đời
Nhưng tôi chắc là tôi yêu em nhất
Em tìm đâu được người say đắm như tôi!

Nhưng tôi chắc là tôi yêu em nhất
Em tìm đâu được người say đắm như tôi!
_______________
Câu cuối lúc nãy được đọc lên nó khác kia mà?

Hình như đại để:
Ta thách nàng kiếm được một gã như tôi!

Cái câu đó (nói lúc chiều) mình có viết trên blogtiengviet.net, mà bây giờ mất tiêu rồi. Tìm thấy thì lại có một "bản dịch" khác nữa chứ sao! Hehe....

sao lai ko co' bản english the' ni`

Anh chị nào có bài hát được phổ nhạc từ bài thơ này không cho em xin với, em kiếm hoài hổng thấy

toi tu hoi tren doi nay con j dau don hon la ko duoc o canh nguoi minh yeu+danh long nhin nguoi khac den voi nang?????????

ffgbcvbhcbcvbfgfg

[33] bài thơ không nhan đề [ Trả lời ]

[32] bạn tự sáng tác à [ Trả lời ]

[31] [ Trả lời ]

[30] xin doi loi nhan xet [ Trả lời ]

[29] to ngo tu lap [ Trả lời ]

[28] hư vô [ Trả lời ]

[27] Gà mái ghẹ [ Trả lời ]

[26] lbmqxbjk [ Trả lời ]

[25] [ Trả lời ]

[24] [ Trả lời ]

[23] [ Trả lời ]

[22] [ Trả lời ]

[21] Bình luận! [ Trả lời ]

[20] Cảm ơn bạn Nga đen [ Trả lời ]

[19] Gửi bạn phạm bá chiểu [ Trả lời ]

[18] Tình ơi là tình [ Trả lời ]

[17] [ Trả lời ]

[16] [ Trả lời ]

[15] [ Trả lời ]

[14] Tôi yêu em [ Trả lời ]

[13] vi dai [ Trả lời ]

[12] Tôi yêu em [ Trả lời ]

[11] [ Trả lời ]

[10] [ Trả lời ]

[9] [ Trả lời ]

[8] [ Trả lời ]

[7] [ Trả lời ]

[6] Ý thơ [ Trả lời ]

[5] [ Trả lời ]

[4] Tôi yêu em. [ Trả lời ]

[3] [ Trả lời ]

[2] [ Trả lời ]

[1] y kien [ Trả lời ]

Thêm góp ý

Tiêu đề

Nội dung

Tên của bạn

Địa chỉ email

Blog của bạn (http://tenban.vnweblogs.com)

Chuỗi kiểm tra   (Hãy nhập dãy số này vào ô bên cạnh)