PHAN LẠC HOA – TÀI HOA ĐOẢN MỆNH

PHAN LẠC HOA – TÀI HOA ĐOẢN MỆNH

Nguyễn Thụy Kha

 Đêm vẫn không một ngọn gió. Tôi đâu biết chính lúc ấy ở ngay trước cửa căn nhà ấy với sợi dây an toàn rạp xiếc nhu định mệnh ấy... đã chấm dứt cuộc đời người nhạc sĩ tài hoa mà đoản mệnh.           

Có một đêm trong toa tàu chợ chen chúc tối đen mùi tàu chợ - mùi tổng hợp của các loại mùi – áp đảo vào khứu giác của một người lính đang trở chứng sốt rừng là tôi. Giữa lúc có cảm giác rét run không thể chịu nổi cái mùi tàu chợ khó chiều kia đang xộc vào đáy mũi bồng nghe vang đâu đó trong tôi vút cao một giọng nữ trong trẻo: “Rằng yêu nhau mấy suối em cũng lội – Rằng yêu nhau ... mấy núi... em cũng trèo”. Không biết cái giai điệu tràn trề âm hưởng dân ca Bắc Bộ và ca từ cũng là rút gọn câu tục ngữ: “Yêu nhau tam tứ núi cũng trèo ngũ lục sông cũng lội thất bát đèo cũng qua” là của ai nhưng rõ ràng là nó bỗng dưng khiến tôi nguôi ngoai cơn sốt rừng đang rình rập lan liếm. Cơn sốt sau chiến tranh. Sau này khi biết đó là câu kết bài hát: “Tàu anh qua núi” của Phan Lạc Hoa tôi đã kể câu chuyện này cho Hoa – nghe xong Hoa cười: “Thế là tao đã bớt cho mày một cơn sốt. Khao một chầu đi”. Khao thì khao. Thế là chúng tôi kéo nhau đến quán “Hoàng Cầm”.

            Tôi gặp và uống rượu với Phan Lạc Hoa qua Nguyễn Trọng Tạo. Tạo nói: “Thằng đậu phộng hay và nghệ sĩ lắm mày ạ”. “Đậu phộng” là gọi từ tên đệm “lạc” của Phan Lạc Hoa mà ra. Thế là gặp nhau là uống rượu và chơi với nhau. Chúng tôi gặp nhau ngày ấy quanh đi quẩn lại cũng là uống rượu hát và đọc thơ cho nhau nghe. Chơi với nhau rồi tôi mới biết để có được thành công như “Tàu anh qua núi” Phan Lạc Hoa cũng đã phải trải qua bao truân chuyên. Hoa quê ở Hữu Bằng Thạch Thất Hà Tây cùng nhà văn Tào Mạt. Nhưng ấu thơ của anh lại là những năm tháng vùng mỏ cùng Quang Thọ. Ngày lên Hà Nội học nhạc Hoa gặp cô bé Thanh  cùng quê có nước da đen ròn và nụ cười duyên ở Trường Âm Nhạc Việt Nam. Phải duyên phải số thế là mê nhau. Nhưng gia đình bé Thanh dứt khoát không đồng ý. Song tình yêu đã đem lại cho họ cô bé Phan Huyền Thư xinh xắn. Thế là họ đã sống với nhau những năm tháng vất vưởng. Lúc ấy Thanh đã ghép tên Hoa vào tên mình để thành tên ca sĩ Thanh Hoa thuộc Đài phát thanh Giải Phóng với những ca khúc binh vận. Nhưng chưa ai biết đến nhiều cũng như chưa biết đến Ngọc Tân. Phải đến khi cả hai song ca thành công “Con kênh ta đào” của Phạm Tuyên phổ thơ Bùi Văn Dung thì làng ca nhạc mới bắt đầu biết đến hai tên tuổi này. Lúc ấy Phan Lạc Hoa vẫn chỉ là một tác giả nghiệp dư tại xí nghiệp in vé tàu lửa thuộc Tổng Cục Đường Sắt. Nhưng sau một chuyến đi thực tế trên tàu Thống Nhất xuyên Việt Phan Lạc Hoa đã “xuất thần” ra một “Tàu anh qua núi” thì chính tác phẩm này đã khiến Phan Lạc Hoa bắt đầu một chặng đường khác trong sự nghiệp hạnh phúc và đắng cay của mình. Bài “Tàu anh qua núi” với sự thể hiện của Thanh Hoa qua bản phối khí cũng rất “xuất thần” của nhạc sĩ Huy Thư đã ngay lập tức khiến tên tuổi của Thanh Hoa và Phan Lạc Hoa lấp lánh trên vòm trời âm thanh. Sau đó thần hứng đã đến với Phan Lạc Hoa. Anh viết tiếp “Mưa mùa thu” và “Nói cùng đảo nhỏ” (Phỏng thơ Phan Cung Việt) và “Tình yêu bên dòng sông Quan Họ” (phỏng thơ Đỗ Trung Lai). Những bài này lại được Thanh Hoa thể hiện rất thăng hoa trên sàn diễn với một độ “hot” (nóng) tột đỉnh.

            Tôi nhớ hôm ấy vừa ở đảo về Phan Lạc Hoa tức tốc leo lên tầng bốn nhà tôi ở 60 Hàng Bông. Anh ôm đàn hát ngay giữa nhịp thở còn gấp gáp. Cái dễ thương nghệ sĩ ấy khiến tôi phải đáp lại bằng những dòng thơ tình cảm:

                                    Ở đảo về leo lên bốn tầng dốc gác

                                    Còn thở hụt hơi

                                    Bạn đã ôm đàn hát

                                   

                                    Giọng khàn khàn mái đầu tranứg tóc

                                    Giai điệu dâng sóng đổ vô hồi

                                    Tưởng ngày quây quần cùng lính đảo ngồi

                                    Cạn với nhau một chén đầy thương nhớ

                                    Kỳ lạ quá ngỡ tay cầm được cả

                                    Gai góc đóa san hô

                                    Ngỡ đang cùng cánh buồm vô tư

                                    Thổi theo giai điệu ấy

                                    “Anh dám nhận mình là đảo mãi”

                                    Tôi sững sờ như đứng giữa trùng khơi...

   &nbs